Banki - lokaty, kredyty, konta, ubezpieczenia.
Liczba dostępnych produktów bankowych w polskich bankach i instytucjach rośnie w tempie ekspresowym. Jest to oczywiście dobry znak dla wszystkich częstych klientów placówek bankowych. Różnorodność przejawiająca się w głównej mierze w cenie danego produktu bankowego pozwala klientom banków na odpowiedni wybór, względem ich możliwości finansowych.
Jednymi z podstawowych i zarazem najczęściej wybieranych produktów są kredyt mieszkaniowy, kredyt hipoteczny, kredyt samochodowy, kredyt gotówkowy, lokata bankowa, konto osobiste, karta kredytowa, ubezpieczenie OC i ubezpieczenie AC.
Postaramy się nieco przybliżyć istotę najważniejszych produktów finansowych.
Kredyt mieszkaniowy, jak sama nazwa wskazuje przeznaczony jest na finansowanie różnych celów związanych z nieruchomością. Jest to jeden z rodzajów kredytu hipotecznego. Uwaga kredyt mieszkaniowy, a kredyt hipoteczny to dwie różne oferty. Kredyt mieszkaniowy należy do grupy kredytów hipotecznych. Kredyt hipoteczny nie jest kredytem mieszkaniowym.
W ramach kredytu mieszkaniowego banki oferują kredyty również mieszkaniowe przeznaczone głównie do konsolidowania i refinansowania. Reasumując, na jakie cele możemy przeznaczyć środki finansowe kredytu mieszkaniowego:
- budowa/ rozbudowa/ przebudowa/ dokończenie budowy/ wyposażenie i wykończenie/ kupno domu, mieszkania, garażu, miejsca postojowego lub działki rekreacyjnej,
- kupno i zagospodarowanie działki rekreacyjnej,
- przebudowa pomieszczeń lub budynków niemieszkalnych na cele mieszkalne,
- nabycie prawa spółdzielczego do lokalu mieszkalnego/ prawa odrębnej własności lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej/ prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej - również celem wynajęcia lub dzierżawy,
- zmiana spółdzielczego lokatorskie prawa do lokalu na spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu,
- zmiana spółdzielczego lokatorskiego lub spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego na prawo odrębnej własności,
- spłata kredytów przeznaczonych na cel inny niż mieszkaniowy oraz innych zobowiązań finansowych, jak np. kredyty mieszkaniowe, samochodowe, konsumpcyjne,
- refinansowanie kosztów poniesionych na cele mieszkaniowe,
- spłata kredytu mieszkaniowego zaciągniętego w innym banku.
Proponowane przez banki kredyty mieszkaniowe - w zależności od rodzaju- finansują od 75% do 100% zabezpieczenia kredytu. Okres kredytowania może wynosić od 10 do nawet 50 lat. Oferowane kredyty są jednymi z najbardziej elastycznych propozycji. Klienci banku mogą negocjować oprocentowanie, marżę. Niestety najważniejsze parametry są uzależnione od ich zdolności kredytowej. Udogodnieniami kredytowymi oraz ułatwieniami w spłacie stosowanymi przez banki są:
- karencja w spłacie kapitału,
- mechanizm bilansujący,
- wakacje kredytowe,
- możliwość wcześniejszej całkowitej lub częściowej spłaty kredytu,
- możliwość wyboru formy spłaty rat: równe lub malejące,
- możliwość wyboru waluty kredytu,
- możliwość przewalutowania.
Prawnym zabezpieczeniem stosowanym przez banki jest hipoteka na nieruchomości kredytowanej, na innej nieruchomości, na nieruchomości osoby trzeciej, przelew wierzytelności pieniężnej z umowy ubezpieczenia od ognia i innych zdarzeń losowych nieruchomości, cesja praw z polisy ubezpieczenia na życie kredytobiorcy.
Kredyt hipoteczny podobnie jak kredyt mieszkaniowy zabezpieczony jest hipoteką na nieruchomości. Kredyty hipoteczne przeznaczone są na różne cele, głównie związane z przekazaniem środków finansowych na zakup mieszkania własnościowego, domu, zakup mieszkania spółdzielczego lub innej nieruchomości. W odróżnieniu od kredytu mieszkaniowego, kredyt hipoteczny może finansować także dowolne cele konsumpcyjne kredytobiorcy. Klienci banku przeglądając oferty mogą natknąć się na pożyczkę hipoteczną, która przeznaczona jest na tego typu dowolne finansowanie.
Kredyty hipoteczne udziale są w różnych walutach: PLN, EUR, USD, CHF, GBP, JPY na okres od 20 do 50 lat. Wypłata kredytu odbywa się jednorazowo lub w transzach. Bank uruchamiając kredyt w transzach nalicza odsetki od wykorzystanej kwoty, a nie od całości przyznanej sumy. Banki finansują na ogół do 100% wartości nieruchomości stanowiącej zabezpieczenie kredytu. Głównymi parametrami wpływającymi na wybór klientów są wysokość oprocentowania, marża, możliwość korzystania z dodatkowych produktów i udogodnień.
Docelowymi zabezpieczeniami stosowanymi przez banki, poza oczywiście hipoteką są: ubezpieczenie kredytu, poręczenie według prawa cywilnego, weksel, blokada środków na rachunku oraz poręczenie osoby trzeciej posiadającej zdolność kredytową.
Kredyt samochodowy znajduje się w czołówce ofert kredytowych. Produkt ten służy finansowaniu kupna pojazdów nowych lub używanych. Środki pieniężne mogą zostać przeznaczone na zakup:
- samochodu osobowego/ samochodu ciężarowego/ samochodu dostawczego od 3,5 do 6 ton/ motocykla/ motoroweru/ skutera/ przyczepy/ naczepy/ samochodu służbowego/ przyczepy campingowej/ wozu campingowego/ quada,
- refinansowanie kosztów zakupu pojazdu,
- finansowanie potrzeb kierowcy, związanych z eksploatacją i utrzymanie kredytowanego pojazdu,
- finansowanie prowizji bankowej/ kosztów ubezpieczenia komunikacyjnego: OC, AC, NNW,
- finansowanie kosztów objęcia kredytobiorcy ubezpieczeniem na wypadek śmierci, utraty źródła pracy, czasowej niezdolności do pracy, ubezpieczenia ochrony prawnej posiadaczy pojazdów mechanicznych,
- finansowanie występujących w trakcie spłaty kredytu kosztów ubezpieczenia kredytowanego pojazdu, związanych z odnowieniem ubezpieczenia,
- finansowanie dodatkowego wyposażenia dla podniesienia standardu pojazdu,
- finansowanie dowolnych celów kredytobiorcy,
- wykup auta z leasingu,
- refinansowanie kredytu samochodowego z innego banku,
- finansowanie spłaty kredytu z ratą balonową zaciągniętego w innym banku.
Kredyty samochodowe przyznawane przez banki finansują do 100% wartości pojazdu. Okres kredytowania uzależniony jest od wieku pojazdu. Okres kredytowania dla pojazdów używanych jest zazwyczaj krótszy niż dla pojazdów nowych i wynosi około 96 miesięcy, przy czym dla pojazdów nowych wynosi nawet 120 miesięcy. Duże znaczenie ma wiek samochodu, często mający wpływ na długość okresu kredytowania. Wysokość oprocentowania uzależniona jest od okresu kredytowania, wieku pojazdu, wysokości wkładu własnego oraz od formy zabezpieczenia spłaty kredytu.
Warunki kredytowania dla pożyczek samochodowych są różne. Najlepszy jednak kredyt pozwala zakupić samochód zarówno na terenie kraju, jak i sprowadzić go z zagranicy. Może być to auto nabyte bezpośrednio od osoby fizycznej, z salonu, z komisu lub od firmy niezajmującej się sprzedażą samochodów.
Zabezpieczeniami stosowanymi przez banki są:
- zastaw rejestrowy, polegający na umieszczeniu wpisu w krajowym rejestrze zastawów,
- przewłaszczenie na zabezpieczenie, dzięki któremu bank staje się właścicielem pojazdu w 49%,
- cesja praw z polisy AC, ma na celu przeniesienie praw z umowy ubezpieczenia autocasco na rzecz banku,
- depozyt karty pojazdu, który zostaje dokonany przez bank, w którym udzielony został kredyt,
- weksel in blanco, czyli papier wartościowy, na którym kredytobiorca zobowiązuje się do zwrotu pieniędzy osobie wskazanej.
Kredyty gotówkowe przyznawane są klientom indywidualnym na różnego rodzaju potrzeby konsumenckie, niezwiązane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Oferta gotówkowa dostępna jest w postaci pożyczek, kredytów, kredytów refinansowanych oraz kredytów konsolidacyjnych.
Najprostszą formą finansowania gotówkowego są pożyczki. Niezależnie od źródła dochodu (umowa o pracę, umowa o dzieło, umowa zlecenie, kontrakt menadżerski), pożyczkę gotówkową może dostać każda osoba posiadająca dobrą zdolność kredytową. Kwota udzielanej pożyczki jest zazwyczaj nieco mniejsza niż kredytu gotówkowego. Podobnie jest w przypadku okresu, na jaki zostaje udzielony produkt.
Średnio okres kredytowania dla standardowej oferty kredytu gotówkowego wynosi 30 lat. Banki ułatwiając podjecie decyzji określają swoje produkty dla np. emerytów, studentów, w celach konsolidacyjnych (kredyty i pożyczki mieszkaniowe, samochodowe, gotówkowe, kredyty ratalne na zakup artykułów przemysłowych i usług, kredyty lub limity w rachunkach oszczędnościowo- rozliczeniowych, limity kredytowe i odnawialne, zadłużenia na kartach kredytowych) lub refinansowych.
Klienci indywidualni banku mogą starać się o dodatkowe pieniądze bez zgody współmałżonka, zazwyczaj jednak do określonej przez placówkę kwoty. W celu zwiększenia swojej zdolności kredytowej mogą wystąpić o kredyt z małżonkiem lub z osobą, z którą prowadzone jest wspólnie gospodarstwo domowe.
Stali klienci banku, posiadający różne produkty bankowe takie jak karty kredytowe, konto osobiste mogą się starać o obniżenie oprocentowanie, zmianę marży, lub inne parametry możliwe do negocjacji. Oprocentowanie kredytów jest stałe lub zmienne, zależne od wysokości kredytu i zdolności kredytowej kredytobiorcy.
Pożyczki gotówkowe dostępne do określonej kwoty, nie są objętego zabezpieczeniami i poręczeniami. Pożyczki gotówkowe w większych kwotach mogą być zabezpieczone w postaci weksla in blanco, poręczenia wekslowego, poręczenia osób trzecich, cesja praw, przewłaszczenia, zastawu rejestrowego, ubezpieczenia spłaty kredytu, hipoteki, oświadczenia o poddaniu się egzekucji w trybie przepisów prawa bankowego oraz w formie oświadczenia o wyrażeniu zgody na potrącanie z wynagrodzenia za pracę kwot stanowiących równowartość nieuregulowanych należności z tytułu pożyczki.
Lokaty bankowe tzw. depozyty bankowe to produkty utworzone w celu zaoszczędzenia dodatkowych środków pieniężnych. Klienci zakładając lokaty pozwalają bankom na dysponowanie zdeponowanymi pieniędzmi, czyli na tworzenie tzw. obrotu gospodarczego.
Obecnie lokaty bankowe dostępne są w postaci depozytów terminowych, czyli środków pieniężnych w większych kwotach ulokować na dłuższy czas oraz w postaci depozytów a'vista krótkoterminowych lokat pozwalających na osiągnięcie stosunkowo niskiej stopy procentowej.
Lokaty bankowe w Polsce gwarantowane są przez Bankowy Fundusz Gwarancyjny, mający na celu zapewnienie deponentom wypłaty do wysokości określonej w ustawie (równowartość 100.000 euro), środków gwarantowanych w razie ich niedostępności. Środki gwarantowane są w 100%. Wypłata środków następuje w ciągu 20 dni roboczych.
Oferowane lokaty mogą mieć różny charakter. Mogą być to lokaty terminowe złotowe, walutowe (EUR, USD, GBP, CHF), bankowe papiery wartościowe, certyfikaty ubezpieczeniowe, lokaty inwestycyjne i lokaty wchodzące w skład produktów strukturyzowanych jak np. polisolokaty lub lokaty strukturyzowane.
Standardowa lokata bankowa dostępna jest na okres już od 1 dnia, tzw. lokata overnight. Okres depozytu może być różny, mogą to być:
- lokaty 1 miesięczne, lokaty 3+3, lokaty 6+6, lokaty 12-miesięczne bądź lokaty kilku dniowe i kilkuletnie.
Aby móc skorzystać z produktu oszczędnościowego należy posiadać minimalną kwotę, zazwyczaj 500zł lub 1.000zł. Klienci decydujący się na założenie lokaty mogą, ale nie muszą, ustanowić pełnomocnictwo bez ograniczeń lub rodzajowe. W zależności od umowy lokaty, klienci mogą lub też nie dokonywać wpłat i wypłat kapitału.
Odsetki mogą być naliczane na koniec okresu umownego lub może być prowadzona przez bank codzienna kapitalizacja odsetek. Środki pieniężne zgromadzone na rachunku lokaty są oprocentowane według zmiennej lub stałej stopy procentowej.
Konto osobiste, inaczej rachunek prywatny nie jest nowością dla wielu z nas. Aktualnie bez konta osobistego wielu z nas nie wyobraża sobie funkcjonowania w dzisiejszych świecie. Rachunek bankowy służy nam do przechowywania pieniędzy i do dokonywania na jego zlecenie rozliczeń pieniężnych.
Banki oferują różne typy rachunków: rachunek bieżący, który posiada każdy z nas, rachunek pomocniczy pozwalający przeprowadzać rozliczenia w innym banku, rachunek lokaty terminowej, opisany wcześniej, rachunek oszczędnościowy i rachunek walutowy.
Konto osobiste można prowadzić indywidualnie lub wspólnie, np. z małżonkiem lub z dziećmi. Konto osobiste może być z góry przeznaczone dla młodych osób, dla zakupowiczów, dla emerytów, dla kobiet, dla kierowców. Takie rachunki bankowe posiadają zazwyczaj istotne dla użytkowników parametry pozwalające cieszyć się zwrotem gotówki za zrobione zakupy, jak w przypadku konta dla kobiet, lub zbierać punkty na stacjach paliw, w przypadku kont dla kierowców.
Otwarcie i prowadzenie konta jest przeważnie darmowe. Klienci mogą w ramach rachunku prowadzić bezpłatne krajowe przelewy, regulować stałe opłaty, definiować przelewy i zlecenia stałe. Dostęp do konta osobistego jest możliwy 24 godziny na dobę, przez Internet i telefon.
Do wypłaty gotówki służy karta przyznawana przez bank do konta, dzięki której klienci mogą wypłacać środki ze wszystkich bankomatów w Polsce i na świecie.
Odsetki naliczane są na rachunku od dnia wpływu środków pieniężnych na rachunek do dnia poprzedzającego dzień wypłaty włącznie. Odsetki od środków zgromadzonych na rachunku podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym od zysków kapitałowych w wysokości 19%. Oprocentowanie na rachunku może być stałe lub zmienne.
Karta kredytowa to produkt bankowy, który powoli zagrzewa miejsce w Polsce i w polskich portfelach. Karty kredytowe przeznaczone są dla osób posiadających określony przez bank miesięczny dochód. Klienci posiadający karty kredytowe mogą dokonywać płatności w punktach usługowo-handlowych, dokonywać wypłat gotówki w bankach i bankomatach na całym świecie i poprzez Internet.
Bank przyznaje klientom limit na karcie, do wysokości którego mogą korzystać z karty. Jest to bardzo wygodne i elastyczne rozwiązanie dla osób posiadających comiesięczne wpłaty na konto. Spłata zadłużenia może być dokonywana przelewami, poprzez bankomaty i w oddziałach banku.
W zależności od kwoty, jaka przeznaczy nam bank, możemy otrzymać kartę błękitną, srebrną, złotą a nawet platynową.
Ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej - OC, jest ubezpieczeniem obowiązkowym, którego przedmiotem jest odpowiedzialność cywilna każdej osoby, która wyrządziła szkodę osobom trzecim. Ubezpieczenia OC dzielimy na obowiązkowe i dobrowolne. Obecnie jednym z najbardziej znanych rodzajów ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej jest ubezpieczenie OC posiadaczy pojazdów mechanicznych za szkody wyrządzone w związku z ruchem pojazdu.
Innymi słowy, przedmiotem ubezpieczenia OC samochodowego jest odpowiedzialność cywilna osoby, która kierując pojazdem mechanicznym w okresie trwania umowy, wyrządziła szkodę w związku z ruchem tego pojazdu.
Odszkodowanie ustalane jest i wypłacane w granicach odpowiedzialności cywilnej posiadacza lub osoby kierującej pojazdem, najwyżej jednak do wysokości sumy gwarancyjnej, która obecnie wynosi 2.500 000 euro w przypadku szkód na osobie i 500.000 euro w przypadku szkód w mieniu w odniesieniu do jednego zdarzenia, którego skutki są objęte ubezpieczeniem bez względu na liczbę poszkodowanych.
Ubezpieczenie OC obowiązkowe może dotyczyć radców prawnych, notariuszy, zarządców nieruchomości, rolników z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego, pośredników w obrocie nieruchomościami, architektów, inżynierów budownictwa, organizatorów imprezy masowej, podmiotów przyjmujących zamówienie na wykonanie świadczenia zdrowotnego i podmiotów wykonujących doradztwo podatkowe.
Z ubezpieczeniem dobrowolny OC spotykają się najczęściej osoby fizyczne wykonujące zawód w służbie zdrowia, użytkownicy jachtu śródlądowego, członkowie władz spółek kapitałowych, nauczyciele i wychowawcy, pracownicy pedagogiczni, przewoźnicy drogowi w ruchu krajowym i międzynarodowym oraz osoby fizyczne, osoby prawne lub jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, uprawnionej do badania sprawozdań finansowych lub prowadzenia ksiąg rachunkowych.
Ubezpieczenie autocasco - AC, jest ubezpieczeniem dobrowolnym pojazdów mechanicznych od skutków zniszczenia, uszkodzenia i kradzieży. Osoby ubezpieczone chronią się przed niespodziewanymi wydatkami związanymi z naprawą uszkodzonego auta, a niekiedy z finansowaniem nowego pojazdu.
Zakłady ubezpieczeniowe pozwalają klientom przenosić zniżki z ubezpieczenia OC na ubezpieczenie AC, w tym zniżki naliczone za bezszkodową jazdę. Z ubezpieczenia AC mogą skorzystać wszystkie osoby będące posiadaczami kabrioletów, taksówek, rekwizytów, samochodów używanych, jako auta do jazd próbnych i testowych, nauk jazdy, samochodów rajdowych, wyścigowych, samochodów wynajmowanych i należących do wypożyczalni, samochodów zarobkowo przewożących pasażerów, samochodów używanych do przewozu przesyłek kurierskich i ekspresowych oraz samochodów używanych do transportu towarów niebezpiecznych.
Niezależnie od tego, o jaki produkt będziemy się starać, warto mieć przygotowane następujące dokumenty:
- dokument tożsamości: dowód osobisty, paszport, prawo jazdy, legitymacja ubezpieczeniowa, legitymacja NFZ, legitymacja emeryta/ rencisty, książeczka wojskowa, a w przypadku cudzoziemców jest to dodatkowo karta pobytu,
- dokumenty potwierdzające dochód: odpowiednio do formy zatrudnienia - RMUA za ostatnie 3 miesiące, zaświadczenie o zarobkach, świadectwo z poprzedniej pracy, ostatni odcinek emerytury, wyciąg z rachunku lub zestawienie operacji na rachunku za ostatni miesiąc kalendarzowy, zaświadczenie z ZUS o wysokości otrzymywanego świadczenia, potwierdzenie przelewu świadczenia wpływającego na rachunek wraz z pieczęcią banku, ostatnia waloryzacja świadczenia, zaświadczenie lub dyplom potwierdzający prawo wykonywania zawodu, oświadczenie o osiąganych średnich dochodach z ostatnich 6 miesięcy,
- dla kredytu samochodowego: kserokopia dowodu rejestracyjnego lub karty pojazdu, zaświadczenie z sądu o braku wpisu pojazdu w rejestrze zastawów, dokumenty dotyczące zakupu samochodu, w tym umowa kupna- sprzedaży, numer konta sprzedającego,
- dla kredytu mieszkaniowego i hipotecznego: aktualny odpis z księgi wieczystej nieruchomości stanowiącej zabezpieczenie lub zaświadczenie ze spółdzielni mieszkaniowej, dokument stwierdzający podstawę nabycia nieruchomości przez obecnego właściciela nieruchomości, oświadczenie zbywcy lub nabywcy nieruchomości, umowa przedwstępna sprzedaży nieruchomości, dokument potwierdzający powierzchnię domu, zdjęcia nieruchomości, oświadczenie pracownika banku o przeprowadzonej inspekcji nieruchomości.
Przedstawione produkty dostępne są w prawie każdej placówce bankowej. Aby móc skorzystać z większości produktów być rezydentem i posiadać odpowiednią zdolność kredytową.